นางสาวโสพิชชา  อุทัยน้อย ม.4/1 เลขที่ 33 

วรรณคดีสมัยอยุธยาตอนต้น


                                                        ลิลิตโองการแช่งน้ำ

ผู้แต่ง                  สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงสันนิษฐานว่าอาจแต่งในรัชสมัยของสมเด็จรามาธิบดีที่ ๑ (พระเจ้าอู่ทอง)

ลักษณะการแต่ง   แต่งเป็นลิลิต คือมีร่ายกับโคลงสลับกัน ร่ายเป็นร่ายดั้นโบราณ ส่วนโคลงเป็นโคลงห้าหรือมณฑกคติวรรณคดีเรื่องนี้ใช้อ่านในพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยา หรือพิธีศรีสัจจปานกาล ซึ่งกระทำตั้งแต่รัชกาลสมเด็จพระเจ้าอู่ทอง จนถึงพ.ศ.๒๔๗๕



                                                         มหาชาติคำหลวง

ผู้แต่ง               สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถรับสั่งให้นักปราชญ์ราชบัณฑิตช่วยกันแต่ง เมื่อพ.ศ.๒๐๒๕

ลักษณะการแต่ง โคลง ร่าย กาพย์ และฉันท์ มีภาษาบาลีแทรกตลอด เรื่องมหาชาตินี้เป็นหนังสือประเภทคำหลวงเนื่องจากเป็นพระราชนิพนธ์ของพระเจ้าแผ่นดิน เป็นเรื่องเกี่ยวกับศาสนา และใช้คำประพันธ์ มหาชาติคำหลวงเป็นวรรณคดีเกี่ยวกับศาสนาโดยตรง เป็นหนังสือมหาชาติ เล่มแรกฉบับภาษาไทยที่ปรากฏหลักฐานเหลืออยู่เป็นการแสดงถึงความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา และความเชื่อในบุญกุศลที่เกิดจากการฟังเทศน์เรื่องมหาชาติจากสมัยสุโขทัย



                                                            ลิลิตยวนพ่าย

ผู้แต่ง               ไม่ปรากฏผู้แต่ง

ลักษณะการแต่ง ลิลิตดั้น ประกอบด้วยร่ายดั้นและโคลงดั้นบาทกุญชร เป็นการแต่งเพื่อยอพระเกียรติของสมเด็จ พระบรมไตรโลกนาถ และสดุดีชัยชนะที่มีต่อเมืองเชียงใหม่ ถ้อยคำที่ใช้เป็นคำโบราณ และสันสกฤตส่วนมาก



                                           ลิลิตพระลอ ( ยอดวรรณคดีประเภทลิลิต )

ผู้แต่ง               ไม่ปรากฏผู้แต่ง สันนิษฐานว่าแต่งถวายพระเจ้าแผ่นดิน

ลักษณะการแต่ง แต่งเป็นลิลิตสุภาพ ประกอบร่ายสุภาพ และโคลงสุภาพ เมืองสรวงและเมืองสรองเป็นศัตรูกัน พระลอกษัตริย์เมืองสรวงทรงพระสิริโฉมงดงามยิ่งนักจนเป็นที่ต้องพระทัยของพระเพื่อนพระแพง ธิดาของท้าวพิชัยพิษณุกรกษัตริย์เมืองสรองนางรื่นนางโรยสองพี่เลี้ยงได้ขอให้ปู่เจ้าสมิงพรายทำเสน่ห์ เมื่อพระลอถูกเสน่ห์์จึงตรัสลาพระนางบุญเหลือพระราชมารดา และนางลักษณวดีพระมเหสีเสด็จไปเมืองสรองพร้อมกับนายแก้วนายขวัญ พระพี่เลี้ยง พระลอทรงเสี่ยงน้ำที่แม่น้ำ กาหลงแม้จะปรากฏลางร้ายก็ทรงฝืนพระทัย เสด็จต่อไปไก่ผีของปู่เจ้าสมิงพราย ล่อพระองค์ ไปจนถึงเมืองสรอง นางรื่นนางโรยออกอุบายลอบนำพระลอและพี่เลี้ยงไปไว้ในตำหนัก ของพระเพื่อนพระแพงท้าวพิษณุกรทรงทราบ ก็ทรงพระเมตตาจะจัดการอภิเษกทั้งสามพระองค์ แต่พระเจ้าย่าของพระเพื่อนพระแพงทรงพยาบาทพระลอ จึงออกอุบายให้ทหารไปรุมจับพระลอพระเพื่อนพระแพงและพระพี่เลี้ยงทั้งสี่ช่วยกันต่อสู้จนสิ้นชีวิต ท้าวพิชัยพิษณุกรทรงพระพิโรธพระเจ้าย่าและทหารจึงรับสั่งประหารทุกคน

ที่มา  http://www.pasasiam.com/literature/li_ayudhaya01.html

edit @ 10 Dec 2007 21:37:27 by M_Yumii_E

edit @ 14 Jan 2008 22:00:48 by M_Yumii_E

edit @ 14 Jan 2008 22:03:11 by M_Yumii_E